Endokrin Nedir, Görevleri Nelerdir?

İnsan vücudu karmaşık bir mekanizma, Bir an olsun durmadan uyum içinde çalışan bir makineye benzeyen vücudumuzdaki işlevlerin bu kadar uyumlu yürütülmesini sağlayan da hormonlardır. İşte tüm bu hormonlar, endokrin sistem adı verilen ve pek çok farklı bez ile organdan oluşan bir merkezden üretilir. Endokrin tarafından üretilen hormonlar, tüm vücudumuza yayılmaktadır. 

Endokrin sistemi farklı farklı alt merkezlerden oluşsa bile aslında ortak bir çalışma yürüttüğü için tek bir ana merkez olarak kabul edilir. Her bir bez tarafından üretilen her bir hormonun vücudumuzun için ayrı bir görevi vardır. Üstelik bu görevler gerçek anlamda hayati işlevleri tetiklemektedir. Gelin endokrin nedir yakından bakalım ve bu sistemden üretilen hormonların görevlerini görelim.

Temel bir tanım yaparak başlayalım; Endokrin nedir?

Vücudumuzun maruz kaldığı iç ve dış koşullara yanıt veren bir merkez olan endokrin sistem, bu iletişimi üretilen hormonlar sayesinde kurar. Endokrin sistem içerisinde hormon reseptörleri, iç salgı bezleri, hormonlar ve hormon üreten dokular bulunur. Yani endokrin, vücudumuzda hormon üretimi gerçekleştiren tüm bez ve organların bulunduğu sistemin genel adıdır. 

Kısaca endokrin sistemin görevlerine bakalım:

  • Metabolizmayı düzenler.
  • Su ve elektrolit dengesini sağlar.
  • İç dengeyi korur.
  • Hücrelerin üretimini sağlar.
  • Hücrelerin büyümesini sağlar.
  • Vücudun stres gibi dış etkenlere verdiği tepkileri kontrol eder.
  • Üremeyi kontrol eder.
  • Sindirim sistemini düzenler.

Endokrin sistem, çok daha yavaş çalışan ama bu sayede vücudumuzda en hassas düzenlemeleri gerçekleştiren hormonları salgılar. Sinir sistemi ile arasındaki en temel fark budur. Sinir sistemi hızlı hareket eden ve vücudumuzda hızlı değişiklikler yapan kimyasallar salgılar ama endokrin sistem, çok daha ince ayarlar için gereklidir.

Endokrin sistem nasıl çalışır?

Endokrin sistemde bulunan epifiz bezleri, böbrek üstü bezleri, hipofiz bezi, timus bezi, tiroid bezi, paratiroid bezleri gibi bezler ve testisler, yumurtalıklar, hipotalamus, pankreas, kalp, mide gibi organlar tarafından salgılanan hormonlar, hücreler arası boşluğa salgılanır. Salgılanan hormonlar kılcal damarlara, oradan da dolaşım sistemine geçer ve bu yolu kullanarak da hedef organlara ulaşırlar. Hormonun gönderildiği hedef organın sahip olduğu reseptörler de protein molekülleri ile hücrelerde fizyolojik değişiklikler yaparlar. 

Endokrin sistemde bulunan bezlerden bazıları ve ürettikleri hormonlar:

  • Böbrek üstü bezleri
  • Hipotalamus ve hipofiz bezi
  • Cinsiyet bezleri
  • Tiroid bezi
  • Pankreas
  • Paratiroid bezi

Böbrek üstü bezleri:

  • Kortizol;
    • Stres yönetiminden sorumludur.
    • İnsülin ile birlikte çalışarak proteini glikoza dönüştürür.
    • Kan basıncını dengeler.
    • Protein, karbonhidrat ve yağ kullanımını yönetir.
    • Uyku döngüsünü düzenler.
    • Tuz – su dengesini kontrol eder.
  • Aldesteron;
    • Sodyum – tuz dengesini kontrol eder.
  • Adrenalin ve noradrenalin:
    • Kan basıncını arttırır.
    • Kalp atış hızını arttırır. 
    • Glikojeni glikoza çevirerek kaslara enerji verir.

Hipotalamus ve hipofiz bezi:

  • ADH;
    • Vücuttaki sıvı dengesini sağlar.
    • İdrar ile su atılmasını azaltır.
  • Oksitosin;
    • Rahim kasılmasını sağlar.
    • Süt salgılanmasını sağlar.
  • Büyüme hormonu;
    • Hücrelerin büyümesini sağlar.
    • Hücre bölünmesini sağlar.
    • Ergenlik döneminde salgılanır.
  • Prolaktin;
    • Meme kanallarının gelişmesini sağlar.
    • Süt üretimini sağlar.
  • Tiroid uyarıcı hormon;
    • Tiroid bezinden hormon salgılanmasını sağlar.
  • Adrenokortikotropik hormon;
    • Böbrek üstü bezlerini uyarır.
  • Lüteinleştirici hormon;
    • Yumurtalıkları ve testisleri uyarır.
  • Folikül uyarıcı hormon;
    • Kadınlarda östrojen üretimini sağlar.
    • Erkeklerde sperm hücrelerini uyarır.

Cinsiyet bezleri:

  • Testosteron;
    • Testislerden salgılanır.
    • Erkek cinsiyet hormonudur.
    • Spermatogenezi uyarır.
  • Östrojen;
    • Yumurtalıklardan salgılanır.
    • Kadın cinsiyet hormonudur.
    • Cinsiyet özelliklerini düzenler.
  • Progesteron;
    • Yumurtalıklardan salgılanır.
    • Kadın cinsiyet hormonudur.
    • Meme bezlerinin gelişmesini sağlar.
    • Menstrual döngüyü düzenler.
    • Plasenta oluşumunu sağlar. 

Tiroid bezi:

  • Tiroksin ve Triiyodotironin;
    • Anabolik bir hormondur.
    • Metabolizmayı uyarır.
    • Hücresel işlevleri hızlandırır.
    • Protein sentezini hızlandırır.
    • Karbonhidrat ve yağ metabolizmasını uyarır.
  • Kalsitonin;
    • Kanda kalsiyum seviyesini düşürür.
    • Kalsiyumun kemikten kana geçişini azaltır.
    • Kalsiyumun kemikten kana geçişini arttırır. 

Pankreas:

  • Glukagon;
    • Hiperglisemik bir hormondur.
    • Glikojeni glikoza çevirir.
    • Kan şekerini yükseltir.
    • Yağ yakarak enerji olarak kullanılmasını sağlar.
  • İnsülin:
    • Kandaki glikoz seviyesini düşürür.
    • Glikozu glikojene çevirir.
    • Karbonhidrat metabolizmasını kontrol eder. 

Paratiroid bezi:

  • Parathormon;
    • Kalsiyum seviyesini azaltır.
    • Fosfor seviyesini arttırır.
    • Kalsiyumun kemikten kana geçişini sağlar.

Dikkat edilmesi gereken endokrinoloji hastalıklarından bazıları:

  • Devlik hastalığı
  • Prolaktin yüksekliği
  • Cushing hastalığı
  • Obezite
  • İnsülin direnci
  • Tiroid hastalıkları

Devlik hastalığı:

Akromegali olarak da bilinen devlik hastalığı, büyüme hormonunun fazla salgılandığı durumlarda ortaya çıkar. Bu hastalık nedeniyle anormal bir boy uzaması meydana gelir. Eller, ayaklar, kafa ve çene büyür. Cinsel isteksizlik, adet düzensizliği gibi belirtileri vardır. Bulgular çok geç ortaya çıkabilir.

Prolaktin yüksekliği:

Prolaktin, kadınlarda doğum sonrası süt üretimini sağlayan hormondur. Ancak bazen gebelik durumu olmadan da salgılanabilir. Hipofiz adenomunun yanı sıra farklı ilaç kullanımları nedeniyle de yükselebilir. Çoğu zaman ilaç kullanımıyla kolayca tedavi edilebilir.

Cushing hastalığı:

Nadir görülen bir durum olan cushing hastalığı, kortizol hormonunun normalden daha fazla salgılanması sonucu oluşan bir hastalıktır. Tanı konulması zordur. Üst bölgede yağlanma, deride çatlama, adet düzensizliği, cinsel işlev bozukluğu, anormal şeker seviyesi gibi belirtileri vardır. 

Obezite:

Pek çok farklı nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen obezitenin temel nedenlerinden bir tanesi de hormon düzensizlikleridir. Obezite aynı zamanda hormon düzensizliklerinin nedeni de olabilir çünkü yağ dokusu, hormon kimyasallarını olumsuz etkileyebilir. 

İnsülin direnci:

Yağ dokusunun artmasına bağlı olarak da gelişebilen insülin direnci hem hormon dengesizlikleri nedeniyle ortaya çıkabilir hem de hormon dengesizliklerine neden olabilir. İnsülinler işlevini yerine getiremediği için çok daha fazla üretilir ve diyabete evrilebilir.

Tiroid hastalıkları:

Tiroid bezinin fazla çalışması durumunda hipertiroid meydana gelir. Tiroid bezinin az çalışması durumunda ise hipotiroid meydana gelir. Her iki durum da geçici olabilir ancak bazı durumlarda kronik hale gelebilir ve etkileri son derece olumsuz olabilir. Pek çok farklı nedene bağlı olarak tiroid bezinde anormal çalışma meydana gelebilir. 

Vücudumuzdaki temel hormonların üretildiği bez ve organların bulunduğu sistem endokrin nedir, görevleri nelerdir gibi merak edilen soruları yanıtladık. Anlattıklarımız yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tüm sağlık konularında olduğu gibi endokrin sistemi hakkında da en doğru ve size özel bilgiyi uzman bir hekimden almanız gerektiğini unutmayın. 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
ligobet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
matadorbet
markajbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
tuzla escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
romabet
matadorbet
Matadorbet